Firma technologiczna – czym się zajmuje i jak działa?

Firma technologiczna to podmiot, który zajmuje się głównie produkcją, usługami oraz pracami badawczo-rozwojowymi w obszarze nowoczesnych technologii, najczęściej opartych na informatyce, telekomunikacji, elektronice użytkowej, robotyce i nowych dziedzinach postępu. Można ją rozpoznać po modelu biznesowym skupionym na tworzeniu, rozwijaniu lub wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań. W artykule wyjaśniam, z czego dokładnie wynika jej charakter, jak przebiegają procesy wewnętrzne oraz które podmioty obecnie wyznaczają kierunki na polskim i globalnym rynku.

Czym jest firma technologiczna?

W praktyce przedsiębiorstwo uznaje się za technologiczne wtedy, gdy innowacja stanowi centrum jego działalności, a nie tylko dodatek do tradycyjnej produkcji. Oznacza to stałe prace nad produktami lub usługami intensywnie wykorzystującymi zaawansowane rozwiązania sprzętowe i programowe.

W literaturze branżowej często powtarza się następujące ujęcie:

Firmę określa się jako technologiczną, gdy jej modelem biznesowym jest tworzenie, rozwijanie lub wdrażanie nowych technologii.

W przeciwieństwie do zwykłego zakładu przemysłowego taka organizacja zwykle łączy kilka kompetencji – od projektowania, przez testowanie, aż po wdrożenia u odbiorców na różnych rynkach. Wiele podmiotów działa jednocześnie w obszarze sprzętu, oprogramowania i usług, co pozwala im szybciej reagować na zmiany technologiczne.

Jak działa firma technologiczna?

Działanie firmy technologicznej opiera się na kilku filarach: pracach badawczo-rozwojowych, tworzeniu własności intelektualnej, produkcji lub integracji rozwiązań oraz skalowaniu sprzedaży. W większości przypadków dochodzi do łączenia elektroniki z oprogramowaniem, dzięki czemu klient otrzymuje gotowy system, a nie pojedynczy komponent.

Jaką rolę odgrywają prace badawczo-rozwojowe?

Wydatki na badania i rozwój są jednym z najważniejszych elementów funkcjonowania tego typu spółek. Według rankingu PwC Global Innovation 1000 z 2017 roku firmy technologiczne stanowiły dziewięć z dwudziestu najbardziej innowacyjnych organizacji na świecie, a największe nakłady ponosiły Amazon i Alphabet Inc. Takie inwestycje przekładają się na nowe architektury układów scalonych, algorytmy, systemy komunikacji oraz zaawansowane materiały.

W wielu przypadkach komórki badawczo-rozwojowe współpracują bezpośrednio z uczelniami i instytutami, a ich wyniki są chronione patentami lub know-how. To właśnie ta część organizacji odpowiada za projekty, które później trafiają do działów produkcyjnych lub partnerów zewnętrznych.

Jakie modele wytwarzania stosują firmy technologiczne?

Na rynku działają różne modele operacyjne, a o ich wyborze decyduje specyfika produktu oraz skala działalności. Do najczęściej spotykanych form należą:

• własna produkcja sprzętu i oprogramowania w jednym zakładzie,
• model fabless, w którym firma projektuje elektronikę, tworzy oprogramowanie i odpowiada za certyfikację, a sam montaż zleca wyspecjalizowanym fabrykom,
• usługi inżynieryjne oraz kontraktowa produkcja elektroniki EMS,
• dostarczanie platform SaaS i rozwiązań chmurowych bez fizycznego produktu.

Model fabless stosują między innymi niektórzy polscy producenci czytników e-booków i elektronicznych tłumaczy mowy – samodzielnie projektują urządzenia, definiują specyfikację i kontrolują cykl życia produktu, natomiast montaż powierzają partnerom zagranicznym.

Jak regulacje wpływają na rynek technologiczny?

Rynek technologiczny podlega coraz bardziej widocznemu nadzorowi instytucji publicznych. Unia Europejska w 2022 roku wprowadziła Akt o rynkach cyfrowych, aby europejskie platformy cyfrowe stały się bardziej konkurencyjne.

Unia Europejska w 2022 wprowadziła Akt o rynkach cyfrowych, aby europejskie rynki platform cyfrowych stały się bardziej konkurencyjne i lepiej nadzorowane.

W Polsce nad obszarem legislacyjnym i funkcjonowaniem firm technologicznych pracuje sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, która od 2015 roku kontynuuje zadania wcześniejszej Komisji Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii.

Które firmy technologiczne dominują na świecie?

Według corocznego rankingu Fortune Global 500 za 2023 rok dziesięć największych firm technologicznych na świecie pod względem przychodów przedstawia się następująco:

Amazon miał w 2023 roku wyższe przychody niż Apple, ale Fortune klasyfikuje go w sektorze handlu detalicznego, a nie wśród firm technologicznych. Natomiast w rankingu najbardziej dochodowych spółek z 2024 roku pojawiły się Apple, Alphabet, Microsoft, Meta Platforms oraz Nvidia.

Pięć amerykańskich gigantów – Google, Amazon, Meta, Apple i Microsoft – określa się wspólnym akronimem GAFAM lub mianem Wielkiej Piątki. Łączna wartość rynkowa tych podmiotów sięga prawie siedmiu bilionów dolarów amerykańskich, a ich bazy użytkowników są liczone w miliardach.

Francusko-włoski producent chipów STMicroelectronics pokazuje, jak duże nakłady towarzyszą obecnie inwestycjom w infrastrukturę sztucznej inteligencji. Firma ogłosiła emisję dwóch transz obligacji zamiennych, każda o wartości 750 milionów dolarów, a jej kapitalizacja przekracza 61 miliardów euro. Na paneuropejskim indeksie Stoxx Europe 600 akcje spółki zyskały w ostatnim czasie około 193 procent.

W wyniku działalności firm i startupów technologicznych rozwinęły się wyspecjalizowane regiony lub klastry technologiczne. Do najbardziej znanych należą:

• Dolina Krzemowa w Zatoce San Francisco,
• Silicon Wadi w Izraelu,
• Silicon Docks w Dublinie,
• Tech City w Londynie,
• Digital Media City w Seulu,
• Zhongguancun w Pekinie,
• Cyberjaya w Malezji,
• Cyberabad w Hajdarabadzie w Indiach.

Jakie firmy technologiczne działają w Polsce?

W Polsce działa wiele firm z przewagą polskiego kapitału właścicielskiego, a ich liczba w specjalistycznych zestawieniach przekracza 251 podmiotów według stanu na 2 czerwca 2026 roku. Przedsiębiorstwa te działają w dwunastu głównych kategoriach – od technologii medycznych, przez półprzewodniki, aż po sektor kosmiczny.

Które spółki mają największą kapitalizację?

Pod względem kapitalizacji na 1 stycznia 2024 roku największymi firmami technologicznymi w Polsce były Asseco Poland SA, Wirtualna Polska Holding SA, Asseco South Eastern Europe SA, Vercom SA oraz Comarch SA. Asseco South Eastern Europe stanowi część grupy Asseco, co wzmacnia jej pozycję w regionie Europy Południowo-Wschodniej.

Które polskie marki są rozpoznawalne globalnie?

Na światowym rynku widoczne są między innymi CD Projekt w branży gier, InPost w logistyce paczkowej oraz VIGO Photonics w detektorach podczerwieni, wykorzystywanych także w projektach NASA. Goodram produkuje pamięci RAM i dyski SSD, WB Group specjalizuje się w systemach obronnych i bezzałogowych, a XTPL rozwija technologię precyzyjnego druku nanomateriałów.

W rankingu Financial Times 1000 Europe’s Fastest Growing Companies doceniono 15 polskich organizacji technologicznych. Synerise zajęła 70. miejsce na świecie, Spyrosoft 127., ITDS Polska 176., VirtusLab 382., a Startup Development House 399. W zestawieniu znalazły się również RTB House, Netguru, Noctuai, AppUnite, Predica, Brainhub, ITFS, TenderHut Group, CShark i Seargin.

W jakich sektorach specjalizują się polskie firmy technologiczne?

Polskie spółki technologiczne są aktywne w wielu wyspecjalizowanych dziedzinach, a ich działalność nie ogranicza się wyłącznie do outsourcingu IT. Własne produkty i technologie powstają między innymi w medycynie, robotyce, energetyce oraz przemyśle kosmicznym.

Co wyróżnia polskie technologie medyczne?

W obszarze urządzeń medycznych działają między innymi BioCam, rozwijający kapsułki endoskopowe z analizą obrazu opartą na sztucznej inteligencji, oraz BrainScan, tworzący oprogramowanie do automatycznego wykrywania zmian w tomografii komputerowej mózgu. StethoMe dostarcza inteligentny stetoskop współpracujący z aplikacją mobilną, a Medisensonic projektuje bezinwazyjne urządzenia diagnostyczne oparte na technologiach mikrofalowych.

Polskie firmy medyczne produkują także implanty ortopedyczne, narzędzia chirurgiczne i endoprotezy – przykładem są ChM i MEDGAL. Ten drugi producent eksportuje swoje wyroby do około 40 krajów świata.

Jak rozwijają się sztuczna inteligencja i robotyka?

W zakresie sztucznej inteligencji i analizy danych działa Synerise z platformą do przetwarzania danych w czasie rzeczywistym oraz deepsense.ai, wdrażający rozwiązania z użyciem dużych modeli językowych i wizji komputerowej. SentiOne oferuje narzędzia do monitoringu internetu i inteligentnej automatyzacji obsługi klienta.

Robotyka przemysłowa i mobilna również ma silną reprezentację. MAB Robotics projektuje roboty kroczące przeznaczone do inspekcji infrastruktury, a VersaBox automatyzuje transport wewnętrzny za pomocą autonomicznych robotów mobilnych AMR i AGV. Omni3D dostarcza przemysłowe drukarki 3D w technologii FFF dla branż motoryzacyjnej, lotniczej i obronnej.

Co powstaje w sektorze kosmicznym i obronnym?

W sektorze kosmicznym działa wiele polskich spółek rozwijających zarówno elektronikę, jak i całe platformy satelitarne. SpaceForest z Gdyni zaprojektował suborbitalną rakietę Perun, a Scanway dostarcza systemy optyczne dla sektora kosmicznego i przemysłu. Creotech Instruments integruje mikrosatelity i współpracuje z ESA oraz CERN, natomiast PIAP Space specjalizuje się w ramionach robotycznych do serwisowania satelitów i usuwania kosmicznych śmieci.

W obszarze obronności dużą rolę odgrywa WB Group, której systemy łączności, dowodzenia i bezzałogowe statki powietrzne trafiają między innymi do wojsk NATO. Polska Grupa Zbrojeniowa skupia ponad 60 spółek i realizuje programy modernizacji Sił Zbrojnych RP.

Jak wygląda produkcja elektroniki i półprzewodników?

Polska ma również rozwinięty sektor usług produkcji elektroniki, obejmujący montaż PCB w technologiach SMT i THT, testowanie oraz prototypowanie. Printor z Łodzi zainwestował 5 milionów złotych w rozwój linii SMT, natomiast Fideltronik jest największym krajowym dostawcą usług EMS. TS PCB produkuje obwody drukowane na zamówienie, a ASZ Electronics Solutions wykonuje kontrolę jakości AOI i rentgenowską.

W obszarze półprzewodników i detektorów podczerwieni działa VIGO Photonics, którego moduły trafiają do przemysłu, medycyny i ochrony środowiska. Goodram, należący do firmy Wilk Elektronik, posiada własną linię produkcyjną w Łaziskach Górnych – jedyną taką w Europie Środkowo-Wschodniej. XTPL natomiast rozwija platformę Ultra-Precise Dispensing do nanoszenia materiałów na poziomie mikrometrów, wykorzystywaną w mikroelektronice i półprzewodnikach.